Scenariusz lekcji: Fraszki Jana Kochanowskiego jako utwory o różnorodnej tematyce.
- annaligman
- 13 sty 2021
- 2 minut(y) czytania
SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA POLSKIEGO
W I KLASIE LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO
z innowacją pedagogiczną: "Piosenka jako tekst kultury na lekcjach języka polskiego"
Temat: Fraszki Jana Kochanowskiego jako utwory o różnorodnej tematyce.
Czas trwania: dwie godziny lekcyjne.
Opracowanie: Anna Ligman
CELE EDUKACYJNE:
1. W zakresie wiedzy uczeń:
◦ wymienia poglądy życiowe Kochanowskiego,
◦ wskazuje na problemy w Polsce w XVI wieku.
2. W zakresie umiejętności uczeń:
◦ charakteryzuje problemy społeczne we fraszkach,
◦ analizuje utwory,
◦ wskazuje na różnorodną tematykę fraszek,
◦ pisze własną fraszkę.
3. W zakresie postaw uczeń zapoznaje się z renesansową refleksją nad marnością życia ludzkiego.
Metoda pracy
Na lekcji: pogadanka, praca z tekstem.
Forma pracy: indywidualna i w parach.
Środki dydaktyczne: ksero z fraszkami Kochanowskiego.
BIBLIOGRAFIA:
1. Kochanowski J., Fraszki, oprac. J. Pelc, Wrocław 1991.
2. Pelc J., Jan Kochanowski : szczyt renesansu w literaturze polskiej, Warszawa 1980.
WPROWADZENIE
1. Jan Kochanowski to wybitny twórca polskiego renesansu. Przypomnijcie, jakie utwory tego artysty poznaliście.
Dzisiaj poznacie kolejny gatunek, którym się zajmował Kochanowski. Będą to fraszki. Na początek powiem wam, skąd pochodzi ta nazwa.
Fraszki wywodziły się od włoskiego słowa „frasca” (l.mn. frasche). Jak wykazał Sante Graviotti, przenośne znaczenie tego słowa jest następujące: osoba bez znaczenia, rzecz i sprawy małej wagi, językowe drobiazgi, kawały. W znaczeniu dosłownym oznaczała gałązkę pokrytą liśćmi.
Z renesansowej Italii słowo to przeniknęło do całej Europy. W Polsce zapoczątkował je Kochanowski.
Tematyka fraszek nie tylko obejmowała tematy żartobliwe i niepoważne. Jak sam Kochanowski twierdził: pisał fraszki „poważne” i „niepoważne”. Zapiszcie temat lekcji: Fraszki Jana Kochanowskiego jako utwory o różnorodnej tematyce.
OPRACOWANIE
1. Dobierzcie się w pary. Każda para otrzyma jedną fraszkę do zinterpretowania. Macie 5 minut na zastanowienie się nad problematyką swojego utworu.
2. Rozpocznijmy analizę fraszek Kochanowskiego od utworu wprowadzającego w atmosferę tego gatunku. Wiersz „Na swoje księgi”. Proszę o zaprezentowanie przykładowej interpretacji.
3. Jak już wspomniałam, autor pisał fraszki nie tylko żartobliwe. Mimo to zacznijmy właśnie od tych zabawnych i lekkich.
Proszę o interpretację fraszki „Raki”.
Jaki jest cel tej fraszki? Co takiego ukazuje pod maską żartu?
4. Formę żartobliwą mają fraszki „O kapelanie” i „O kaznodziei”. Jaka tutaj jest sytuacja liryczna?
5. To były fraszki satyryczne. Jaką inną tematykę przydzielicie do fraszek po ich przeczytaniu?
Wiersze miłosne, opisujące relacje damsko- męskie, są także nacechowane odrobinę żartobliwie. Jakie to wiersze?
Jaka jest miłość we fraszkach Kochanowskiego?
6. Jedna z fraszek ma temat pochwalny. Jest to utwór „Na most warszewski”.
7. Oprócz tematów lekkich, Kochanowski porusza we fraszkach problemy egzystencjonalne, własne refleksje na temat marności życia ludzkiego. Przejdźmy do ostatniego typu fraszek.
8. Podsumowując: jakie tematy dominują we fraszkach Kochanowskiego?
UTRWALANIE
1. Kochanowski prezentuje we fraszkach dwoistość życia ludzkiego. Nasze zachowanie, czyny czasami przedstawiają zupełnie różne wizerunki.
2. W budowie fraszek bardzo ważna była pointa, zwłaszcza we fraszkach satyrycznych i obyczajowych. Kochanowski nie rezygnował z efektu zaskoczenia, zdziwienia odbiorcy. Ale miało to być zdziwienie dość łagodne, kunsztowny dowcip słowny, który wywoływał skojarzenia w ocenie sytuacji powszedniej.
3. Moi drodzy, mam nadzieję, że teraz widzicie, że fraszki Kochanowskiego miały bardzo różną tematykę.
4. Waszym zadaniem jest samodzielne napisanie fraszki. Za chwilę odczytacie swoje wierszyki.
5. Wspólne wysłuchanie piosenki Jacka Kaczmarskiego "Jan Kochanowski" - dyskusja na ten temat.
(dla nauczyciela - artykuł z "Polonistyki" na temat Kochanowskiego i Kaczmarskiego:
6. Zadanie domowe - zapoznaj się z nagraniem Jan Kochanowski - Fraszki ( HIP-HOP POEZJA ) prod.JEDI. Na następnej lekcji przedyskutujemy sposób zaprezentowania treści fraszek przez młodych muzyków.
Komentarze